Номҳо
Тоҷикӣ: Гули ғозӣ (гиёҳи ҳамешаҷавон, ғози чой)
Лотинӣ: Helichrysum arenarium L. Moench (Anaphalis virgata Thoms)
Русӣ: Бессмертник песчаный (Анафалис прутьевидный)
Арабӣ: Хаюлолам
Ишкошимӣ: Арақи Расул
Вахонӣ: Арақи Расул
Шуғнонӣ-Рушонӣ: Стирахм, буйвохъ
Язгуломӣ: Нахчирвехъ
Англисӣ: Immortelle, strawflower
Тавсиф
Гули ғозӣ растании бисёрсолаи алафӣ буда, ба оилаи мураккабгулҳо (Compositae) мансуб аст.
Растанӣ 20–50 см қад мекашад. Баргҳояш пайдарҳам ва сипаршакл буда, дарозии онҳо 2–6 см мебошад.
Гулҳояш зард ё гулобӣ ва курашакл мебошанд. Гули ғозӣ дар моҳҳои июн–июл гул карда, тухмаш дар моҳҳои август–сентябр мепазад.
Дар Бадахшон гули ғозӣ дар лаби дарговҳо, айлоқҳо, ҷариҳо ва саҳроҳо, дар баландии тақрибан 2000–3500 метр аз сатҳи баҳр мерӯяд.
Таркиби кимиёвӣ
Дар таркиби гули ғозӣ флавоноидҳо, аз ҷумла гелипарин, карилин то 4%, равғанҳои эфирӣ — 0,05%, қандҳо — 1,2%, қатрон — 3,66%, стеринҳо — 0,05%, моддаҳои даббоғӣ ва намакҳои маъданӣ мавҷуданд.
Аз макроунсурҳо K, Ca, Mg ва Fe, аз микроунсурҳо Mn, Co, Cu, Zn, Mo, Cr, Al, Se, Ni, Pb, Ir, B ва Br зикр шудаанд.
Дар мавод инчунин мавҷудияти витаминҳои C ва K қайд шудааст.
Манбаъҳои зикршуда дар маводи аслӣ: Кукеса В. Г. (1999), Турова А. Д. (1974), Мамадризохонов А. (1998).
Хосиятҳои шифобахшӣ
Дар маводи аслӣ барои гули ғозӣ хосиятҳои оромбахшӣ, қувватдиҳанда, зиддиилтиҳобӣ, зиддибактериявӣ, ташаннуҷбардор ва талхаронӣ зикр шудаанд.
Ҳамчунин гуфта мешавад, ки мустаҳзарҳои галеновии он метавонанд ба ҷудошавии талха ва фаъолияти узвҳои ҳозима таъсир расонанд.
Дар сарчашма инчунин таъсири он ба миқдори холестерин ва билирубин зикр шудааст.
Истифодабарӣ дар тиб
Дар маводи пешниҳодшуда истифодаи гули ғозӣ ҳангоми бемориҳои илтиҳобии ҷигар, талхадон ва роҳҳои талхагузар, санги талхадон, баъзе бемориҳои гурда ва узвҳои таносул, инчунин баъзе бемориҳои меъда ва рӯда зикр шудааст.
Дар сарчашма ҳамчунин таҷрибаи истифодаи сабадгулҳои он дар Булғория ва Олмон оварда шудааст.
Манбаъҳои зикршуда дар маводи аслӣ: Ковалёва Н. Г. (1974), Соколов С. Я. (2000).
Шаклҳои доруворӣ, усули истеъмол ва андоза
Дар маводи аслӣ якчанд усули тайёр кардани обдам ва обҷӯши гули ғозӣ оварда шудаанд.
Обдам
10 г гулро дар зарфи сирдор бо 200 мл оби ҷӯш омехта намуда, тақрибан як соат дам медиҳанд ва баъд соф мекунанд.
Дар сарчашма истеъмоли он ба андозаи ним истакон, се бор дар як рӯз, пеш аз хӯрок зикр шудааст.
Обдам барои санги гурда
10 г гулро бо тақрибан 400 мл оби ҷӯш омехта намуда, дар ҳаммоми обӣ 10 дақиқа ҷӯшонда ва сипас 30 дақиқа дам медиҳанд.
Обдам барои бемориҳои меъда
15 г маводро бо 0,5 литр оби ҷӯшондаи хунук дар муддати 2–3 соат дам медиҳанд.
Обҷӯш ҳамчун воситаи талхарон
30 г маводро бо 200 мл оби ҷӯш омехта намуда, дар ҳаммоми обӣ тақрибан 30 дақиқа гарм мекунанд.
Дар маводи аслӣ тарзи минбаъдаи соф кардан ва истеъмоли чунин шаклҳои доруворӣ низ оварда шудааст.
Мустаҳзарҳои дорусозӣ
Дар маводи аслӣ истеҳсоли гули ғозӣ барои истифодаи дорусозӣ, инчунин ҷавҳар ва гранулаҳои он зикр шудааст.
Ҳамчунин доруҳои «Фламин» ва «Аренарин» номбар шудаанд ва самтҳои истифодаи онҳо дар сарчашма шарҳ дода шудаанд.
Эзоҳи муҳим
Маълумоти ин саҳифа аз маводи пешниҳодшуда дар бораи истифодаи анъанавӣ ва дорувории гули ғозӣ гирифта шудааст ва барои мақсадҳои иттилоотӣ ва омӯзишӣ пешниҳод мегардад.
Он набояд ҳамчун тавсияи инфиродии тиббӣ ё дастури худтабобаткунӣ қабул карда шавад.