Духтур Ширинбек дар бораи сафолгарӣ ва кулолгарии қадимаи Помир нақл карда, кӯзаҳо ва дигар зарфҳои ошхонаеро нишон медиҳад, ки ба таври мӯъҷизаомез то имрӯз нигоҳ дошта шудаанд.
Масалан, яке аз ашёҳо, ки «коса» ном дорад, зиёда аз сад сол умр дорад. Онро дар чарогоҳ аз гили махсус сохта, барои маҳсулоти ширӣ истифода мебурданд.
Кӯзаҳоро бе истифодаи асбобҳои махсус бо даст месохтанд. Барои он ки кӯза хуб пухта шавад, онро аз ҳар тараф бо саргини хушк мепӯшонданд ва тақрибан 24 соат дар оташ нигоҳ медоштанд. Пас аз пухтан кӯзаҳо вобаста ба навъи реги истифодашуда рангҳои гуногун мегирифтанд.
Таърихи сафолгарӣ ва кулолгарии Помир ба давраҳои хеле қадим мерасад. Аммо дар ҳудуди Помир, бар хилофи минтақаҳои дигар, ин ҳунар фаромӯш шудааст ва дигар истифода намешавад. Дар ҳақиқат, имрӯз барои эҳтиёҷоти рӯзгор истифода бурдани банкаи тунукагии равған осонтар аст, назар ба он ки болои кӯзаи гилин заҳмат кашем. Ҳамин тавр, ҳунар фаромӯш мешавад ва кӯзаҳои кӯҳнаи гилин, ки зоҳиран нозук буда, аз гузаштагон мерос мондаанд, зери тӯдаи партовҳо дар анбор хок мехӯранд, агар кайҳо нашикаста бошанд. Бо вуҷуди ин, ҳамаи ин маҳсулот дар соддагии худ бениҳоят амалӣ ва зебо мебошанд. Вақт таъсири худро мерасонад, чӣ бояд кард? Хеле аламовар мебуд, агар хотираи ин ҳунари қадимӣ комилан аз байн равад.